Η ΕΕΔΑ στην 1η Διακυβερνητική Συνεδρίαση των Ηνωμένων Εθνών για τη διεθνή σύμβαση σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας
Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) συμμετείχε ενεργά στις εργασίες της 1ης Συνεδρίασης της Διακυβερνητικής Ομάδας Εργασίας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Ατόμων Μεγαλύτερης Ηλικίας, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 13 έως τις 17 Ιουλίου 2026 στο Μέγαρο των Εθνών, στη Γενεύη.
Η Διακυβερνητική Ομάδα Εργασίας συστάθηκε δυνάμει του Ψηφίσματος 58/13 (2025) του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, με εντολή να καταρτίσει ένα ολοκληρωμένο και νομικά δεσμευτικό διεθνές κείμενο για την προαγωγή, προστασία και διασφάλιση της πλήρους απόλαυσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας. Στις εργασίες της συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι Εθνικών Θεσμών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΘΑΔ), οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ομάδων ηλικιωμένων και ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες.
Η ΕΕΔΑ είχε συμμετάσχει και στην προπαρασκευαστική συνάντηση του Φεβρουαρίου 2026. Στη συνεδρίαση του Ιουλίου, την Επιτροπή εκπροσώπησε η Διευθύντριά της, κ. Εύα Τζαβαλά, η οποία παρενέβη κατά την προκαταρκτική συζήτηση για τη θεσμοθέτηση μηχανισμού παρακολούθησης της εφαρμογής της υπό διαμόρφωση διεθνούς σύμβασης. Στη δήλωσή της υπογράμμισε ότι η ΕΕΔΑ υποστηρίζει τη θέσπιση μιας νομικά δεσμευτικής διεθνούς σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας. Όπως επισημάνθηκε, η νέα Σύμβαση θα πρέπει να αναγνωρίζει τους ηλικιωμένους ως ενεργούς φορείς δικαιωμάτων, να αντιμετωπίζει τον ηλικιακό ρατσισμό και τις διακρίσεις και να διασφαλίζει, μεταξύ άλλων, την πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική και μακροχρόνια φροντίδα, την ανεξάρτητη διαβίωση και την ψηφιακή συμπερίληψη. Παράλληλα, η ΕΕΔΑ πρότεινε τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου διεθνούς μηχανισμού παρακολούθησης, με ουσιαστική συμμετοχή των ηλικιωμένων και των οργανώσεών τους. Τονίστηκε επίσης ότι οι Εθνικοί Θεσμοί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή και εποπτεία της Σύμβασης σε εθνικό επίπεδο, καθώς και στην ανάδειξη συστημικών παραβιάσεων, εφόσον διαθέτουν τις αναγκαίες αρμοδιότητες και επαρκείς πόρους.
Το πλήρες κείμενο της δήλωσης μπορείτε να το βρείτε εδώ
Παρακολουθήστε το βίντεο με την επίσημη δήλωση της εκπροσώπου της ΕΕΔΑ:
Το βίντεο με ολόκληρη τη συνεδρίαση είναι διαθέσιμο εδώ
Στο περιθώριο της συνεδρίασης, η εκπρόσωπος της ΕΕΔΑ συμμετείχε επίσης σε κλειστή συνάντηση γνωριμίας των Εθνικών Θεσμών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με τον νέο Ανεξάρτητο Εμπειρογνώμονα των Ηνωμένων Εθνών για την άσκηση όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, κ. Zvezdan Pirtošek.
Στο πλαίσιο της συμμετοχής της στα ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα των Εθνικών Θεσμών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ENNHRI και GANHRI), η ΕΕΔΑ προσυπέγραψε τις δηλώσεις του Ευρωπαϊκού Δικτύου και της Παγκόσμιας Συμμαχίας των ΕΘΑΔ.
Παράλληλα, συνέπραξε με ακόμη 16 Εθνικούς Θεσμούς Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από όλες τις ηπείρους σε κοινή δήλωση, με αντικείμενο την προσέγγιση του υπό διαμόρφωση νομικά δεσμευτικού κειμένου από τη σκοπιά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ανάγκη κάλυψης των υφιστάμενων κενών προστασίας. Η κοινή δήλωση υπογραμμίζει ότι η κύρια ευθύνη για την προστασία και προαγωγή των δικαιωμάτων των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας ανήκει στα κράτη και δεν μπορεί να μετατίθεται αποκλειστικά στις οικογένειες, δεδομένου ότι η φροντίδα συχνά επιβαρύνει δυσανάλογα τις γυναίκες. Παράλληλα, ζητά σαφείς κρατικές υποχρεώσεις, αποτελεσματικούς μηχανισμούς παρακολούθησης και λογοδοσίας, καθώς και ουσιαστικά μέσα αποκατάστασης των παραβιάσεων.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η νέα διεθνής σύμβαση πρέπει να καλύπτει το σύνολο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις εμπειρίες και τις ανάγκες των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας μέσω εθνικών διαβουλεύσεων. Τέλος, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση του ηλικιακού ρατσισμού (ageism) και των πολλαπλών μορφών διακρίσεων που βιώνουν τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, επιβεβαιώνοντας ότι όλοι οι άνθρωποι δικαιούνται την πλήρη απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
Δείτε εδώ την κοινή δήλωση των Εθνικών Θεσμών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Καμερούν, της Κολομβίας, της Γεωργίας, της Γερμανίας, της Ελλάδας, της Γουατεμάλας, της Φινλανδίας, της Δημοκρατίας της Κορέας, της Νιγηρίας, των Φιλιππίνων, της Πολωνίας, της Σλοβενίας, της Νότιας Αφρικής, της Σουηδίας, της Ταϊλάνδης και της Ουκρανίας.
