Η ΕΕΔΑ για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας
8 Μαρτίου 2026
Η 8η Μαρτίου έχει καθιερωθεί από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ως Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας αφιερωμένη στον αγώνα των γυναικών για Ισότητα και Ελευθερία και την αναγνώριση των επιτευγμάτων τους σε όλους τους τομείς της ζωής, ανεξαρτήτως εθνικών, εθνοτικών, γλωσσικών, πολιτισμικών, οικονομικών ή πολιτικών διαφορών.
Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), με τον ανεξάρτητο θεσμικό ρόλο και τα καθήκοντα του Εθνικού Θεσμού Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από την ίδρυσή της ασκεί το έργο της αναδεικνύοντας τη διάσταση της ισότητας φύλου, επισημαίνοντας σταθερά με συστάσεις και προτάσεις στην Πολιτεία το καθήκον της ισότιμης προστασίας στο νόμο και την πράξη των δικαιωμάτων των γυναικών και της καταπολέμησης των έμφυλων διακρίσεων. Μέσα από τη γνώση και την εμπειρία των 20 μελών της Ολομέλειάς της και του ανθρωπίνου δυναμικού της, παρακολουθεί διατομεακά τις διαστάσεις της έμφυλης ισότητας, εμβαθύνοντας στα χρόνια προβλήματα και τις νέες προκλήσεις μέσα από τις εκθέσεις της στα ευρωπαϊκά και διεθνή όργανα ελέγχου, αξιοποιώντας παράλληλα τα στοιχεία που προκύπτουν για την επικρατούσα κατάσταση από τις ακροάσεις φορέων και προσώπων που, βάσει της νομοθεσίας της, πραγματοποιεί.
Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας 2026 έρχεται σε μια εποχή όπου εντείνεται η διακινδύνευση της ειρήνης και της ασφάλειας σε παγκόσμιο επίπεδο, με δυσανάλογες επιπτώσεις σε βάρος των γυναικών και έκθεσή τους σε ιδιαίτερες μορφές βίας, εκμετάλλευσης και καταστροφής της ζωής τους, παράλληλα με το γενικό κίνδυνο που διατρέχει ο άμαχος πληθυσμός. Η ενίσχυση της εκπροσώπησης των γυναικών στις διαδικασίες ειρήνης και λήψης αποφάσεων (Ψήφισμα 1325/2000 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια), με σκοπό τη διασφάλιση της σταθερότητας, της δικαιοσύνης και του κράτους δικαίου, παραμένει διαρκές ζητούμενο σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στην Ελλάδα, είναι σημαντική και αναγνωρισμένη η πρόοδος στο ρυθμιστικό εύρος του θεσμικού πλαισίου για την ισότητα των φύλων. Δυστυχώς, όμως, δεν συνοδεύεται από την αντίστοιχη πρόοδο στην έμπρακτη εφαρμογή της και στην προστασία των γυναικών με σταθερότητα διαδικασιών, δομών και μέσων από την πολλαπλή διακινδύνευση της ζωής, της υγείας (σωματικής και ψυχικής), της ασφάλειας και των δικαιωμάτων τους. Ως εκ τούτου πεδία μέριμνας και παρέμβασης της ΕΕΔΑ παραμένουν η βία κατά των γυναικών και η ενδοοικογενειακή βία, οι οικογενειακές σχέσεις, η εξισορρόπηση ευθυνών και ρόλων στο επαγγελματικό, οικογενειακό και προσωπικό περιβάλλον, η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους, η προσωπική τους αυτονομία και τα δικαιώματά τους πάνω στο σώμα και τη ζωή τους, η ίση αμοιβή και εξέλιξή τους στην εργασία και το επάγγελμα, το ψηφιακό χάσμα, η χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και οι κίνδυνοι της αυτοματοποίησης στις θέσεις εργασίας και εν γένει τη γυναικεία απασχόληση, τα εμπόδια πρόσβασης σε θέσεις ευθύνης και ηγεσίας, τα εμπόδια πρόσβασης στις Αρχές και τη Δικαιοσύνη, οι γεωγραφικοί περιορισμοί στην ισότιμη πρόσβαση και απόλαυση δικαιωμάτων, οι σωρευτικές διακρίσεις που βιώνουν κατηγορίες γυναικών με πρόσθετη ευαλωτότητα, όπως γυναίκες μετανάστριες/προσφύγισσες, γυναίκες με αναπηρία, μητέρες παιδιών με αναπηρία, γυναίκες Ρομά, ηλικιωμένες και ΛΑΤ γυναίκες. Η αυξημένη σημασία και προτεραιότητα της κεντρικής αρμοδιότητας για την ισότητα φύλων, ανεξάρτητα από το οικογενειακό status των γυναικών, η ασφάλεια δικαίου και διαδικασιών συνεχίζουν να αποτελούν σημεία επαγρύπνησης.
Για το 2026 συνιστά πρόκληση η πρόοδος των διαδικασιών ενσωμάτωσης της Οδηγίας 2023/970/ΕΕ «για την ενίσχυση της εφαρμογής της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία της αυτής αξίας, μέσω της μισθολογικής διαφάνειας και μηχανισμών επιβολής». Η ΕΕΔΑ παρακολουθεί στενά τη διαδικασία σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και θεωρεί ορόσημο την θωράκιση της εφαρμογής της Οδηγίας αυτής με την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων. H Ελλάδα, έχοντας από το 2025 εκκινήσει τις διαδικασίες προετοιμασίας της ενσωμάτωσης της Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, καλείται να το πράξει με συνοχή και τα κατάλληλα μέτρα για την απρόσκοπτη συλλογή και πρόσβαση σε αξιόπιστα στατιστικά δεδομένα για την ανίχνευση και εξάλειψη των γενεσιουργών αιτίων των μισθολογικών διακρίσεων και της υποτίμησης της γυναικείας εργασίας. Η Εθνική Επιτροπή, τονίζοντας την ουσιαστική σημασία του έγκαιρου θεσμικού διαλόγου, είναι έτοιμη μέσα από το έργο της να συμβάλει στην παρακολούθηση της εφαρμογής των διατάξεων της Οδηγίας σε συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Ειδικά για το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, η ΕΕΔΑ στις 25.2.2026, πραγματοποίησε σε συνεργασία με την Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ακρόαση φορέων στα γραφεία της με θέμα την πρόληψη και καταπολέμηση βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας. Ο διάλογος αναπτύχθηκε γύρω από την επικρατούσα κατάσταση στην Ελλάδα ως προς την εφαρμογή συντονισμένων πολιτικών, τη διατομεακή συνεργασία και το συντονισμό αρμοδιοτήτων και δράσεων (δικαιοσύνη, υγεία, κοινωνικές υπηρεσίες, αστυνομία), την τακτική και συνεκτική συλλογή στατιστικών στοιχείων, τη βιώσιμη χρηματοδότηση και θεσμική στήριξη των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών), την πρόληψη (εκπαίδευση στα σχολεία, σεξουαλική αγωγή, έμφυλα στερεότυπα), την κατάρτιση επαγγελματιών (αστυνομικοί, δικαστικοί, δικηγόροι, υγειονομικοί, κοινωνικοί λειτουργοί), τις δημόσιες καμπάνιες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, τα θεραπευτικά προγράμματα για δράστες, το ρόλο των ΜΜΕ και την προστασία (καταφύγια και ξενώνες φιλοξενίας, ειδικά κέντρα αντιμετώπισης βιασμών και/ή κέντρα αντιμετώπισης σεξουαλικής βίας, γραμμές βοήθειας και συμβουλευτικά κέντρα, επείγοντα μέτρα απομάκρυνσης και περιοριστικοί όροι, προστασία παιδιών σε θέματα επιμέλειας και επικοινωνίας, διατομεακές διακρίσεις, γυναίκες μετανάστριες και αιτούσες άσυλο). Τα στοιχεία, τα συμπεράσματα και οι προτάσεις που προέκυψαν από την ακρόαση αυτή, στην οποία εκπροσωπήθηκαν 40 περίπου φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών, θα αξιοποιηθούν και για την αξιολόγηση της πορείας ουσιαστικής συμμόρφωσης της Ελλάδας με τις Συστάσεις διεθνών οργάνων ελέγχου, όπως της GREVIO και της Επιτροπής των Μερών του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας είναι κάθε χρόνο το ορόσημο ευθύνης και λογοδοσίας της ΕΕΔΑ προς την Πολιτεία και την κοινωνία για την επαγρύπνηση και την προσφορά του έργου της σε όλα τα επίπεδα της θεσμικής της αρμοδιότητας για την επίτευξη της πραγματικής ισότητας φύλων και την οριστική εξάλειψη των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων σε όλους τους τομείς της οικονομικής, πολιτικής, πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής.
#Ιnternational Women’s Day 2026# “Rights. Justice. Action. For ALL women and girls”
Το δελτίο τύπου σε αρχείο pdf