Η ΕΕΔΑ στην COP31 στην Αττάλεια: τα ανθρώπινα δικαιώματα στον πυρήνα της κλιματικής δράσης
12 Νοεμβρίου 2026
Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), ο Εθνικός Θεσμός για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα της Ελλάδας, συμμετείχε και φέτος στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026.
Η Πρόεδρος της ΕΕΔΑ, Καθηγήτρια Μαρία Γαβουνέλη, συμμετείχε ως ομιλήτρια την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026 στην παράλληλη εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν η Παγκόσμια Συμμαχία Εθνικών Θεσμών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (GANHRI) και το Ινστιτούτο Raoul Wallenberg (RWI) με θέμα «Advancing Rights-Based Climate Action and Climate Justice: The Unique Role of National Human Rights Institutions». Η Πρόεδρος της ΕΕΔΑ μίλησε στο πάνελ «Turning Standards into Action: National Experiences and Regional Cooperation», στο οποίο παρουσίασε μεταξύ άλλων την εμπειρία της ΕΕΔΑ στη σύνδεση της κλιματικής δράσης με τα ανθρώπινα δικαιώματα, στη λειτουργία της ως γέφυρας ανάμεσα στην Πολιτεία και την κοινωνία των πολιτών, στην προστασία των υπερασπιστών του περιβάλλοντος και στη λογοδοσία για την υλοποίηση των κλιματικών δεσμεύσεων. Τέλος, ανέδειξε τις προκλήσεις που θέτει η ενεργειακή πολιτική στην ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια, την απανθρακοποίηση, την προστασία του περιβάλλοντος και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Michel Forst, Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για τους Υπερασπιστές του Περιβάλλοντος στο πλαίσιο της Σύμβασης του Άαρχους, η Astrid Puentes Riaño, Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για το ανθρώπινο δικαίωμα σε ένα καθαρό, υγιές και βιώσιμο περιβάλλον, η Amina Bouayach, Πρόεδρος της GANHRI, καθώς και εκπρόσωποι Εθνικών Θεσμών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από την Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία.
Η COP31 έχει χαρακτηριστεί ως «COP της υλοποίησης». Στην Αττάλεια διακυβεύονται, μεταξύ άλλων:
- η κάλυψη του χάσματος ανάμεσα στους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού και στα εθνικά κλιματικά σχέδια, ώστε η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας να μην ξεπεράσει τον 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα
- η δίκαιη και ομαλή μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε καθαρές μορφές ενέργειας
- η λειτουργία του νέου Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης που αποφασίστηκε στην COP30
- η κλιματική χρηματοδότηση για την προσαρμογή των χωρών και των κοινωνιών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς και για την αντιμετώπιση των απωλειών και ζημιών που υφίστανται οι πιο ευάλωτες χώρες και κοινότητες.
Υπογραμμίζεται ότι με βάση πρόσφατες γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων, η κλιματική δράση αποτελεί πλέον νομική υποχρέωση των κρατών και όχι απλώς πολιτική επιλογή (βλ. ενδεικτικά τις πρόσφατες γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου (ICJ) και του Διαμερικανικού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (IACtHR), καθώς και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ECtHR) στις υποθέσεις KlimaSeniorinnen κατά Ελβετίας και Greenpeace Nordic κατά Νορβηγίας).
Στο περιθώριο της Διάσκεψης, η Πρόεδρος της ΕΕΔΑ επισκέφθηκε το ελληνικό περίπτερο στην COP31 και είχε συζητήσεις με μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας, ενώ συμμετείχε και σε κλειστές ομάδες εργασίας με τον Ειδικό Εισηγητή του ΟΗΕ Michel Forst και την Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Μαρόκου (CNDH) και Πρόεδρο της GANHRI Amina Bouayach.
Η ΕΕΔΑ στηρίζει την Ανοιχτή Επιστολή της GANHRI προς την COP31, η οποία καλεί τα κράτη να θέσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα στο επίκεντρο της κλιματικής δράσης. Η επιστολή ζητά από τα κράτη να υλοποιούν τις δεσμεύσεις τους για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης μέσω νόμων και πολιτικών βασισμένων στα ανθρώπινα δικαιώματα. Ζητά επίσης την τακτική επικαιροποίηση των εθνικών στόχων και τη δημόσια λογοδοσία των κρατών. Επιπλέον, ζητά η κλιματική χρηματοδότηση να φτάνει στους ανθρώπους και τις κοινότητες που τη χρειάζονται με μέριμνα για την προστασία των ευάλωτων ομάδων κατά την αντιμετώπιση των απωλειών και ζημιών της κλιματικής αλλαγής. Η επιστολή τονίζει την ανάγκη να προστατεύονται η ελεύθερη συμμετοχή των πολιτών στο δημόσιο διάλογο, οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών και η διενέργεια ανεξάρτητων ελέγχων. Τέλος, ζητά από τα κράτη να αξιοποιούν τους Εθνικούς Θεσμούς για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, οι οποίοι μπορούν να συνεισφέρουν με την παροχή τεκμηριωμένων στοιχείων, την παρακολούθηση των στόχων και τη διατύπωση συστάσεων και γνωμοδοτήσεων.
Σημειώνεται ότι η ΕΕΔΑ έχει προσκληθεί και θα λάβει μέρος με εισήγησή της στο 15ο Διεθνές Συνέδριο της GANHRI για τους Εθνικούς Θεσμούς Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με θέμα την Κλιματική Αλλαγή που θα πραγματοποιηθεί στο Αμμάν της Ιορδανίας από τις 2 έως τις 4 Δεκεμβρίου 2026.
- Διαβάστε την Ανοιχτή Επιστολή της GANHRI εδώ
- Παρακολουθήστε την εισήγηση της Προέδρου της ΕΕΔΑ στην εκδήλωση «Advancing Rights-Based Climate Action and Climate Justice: The Unique Role of National Human Rights Institutions»:
- Παρακολουθήστε ολόκληρη την εκδήλωση:
[το δελτίο τύπου σε αρχείο pdf]
Η ΕΕΔΑ στην COP 31 - Φωτογραφίες
